W najbliższą niedzielę przypada setna rocznica wydarzenia ważnego w dziejach Gdańska, zwłaszcza półwyspu Westerplatte.
W dniu 18 stycznia 1926 roku na teren placówki przybył pierwszy oddział polskich żołnierzy. Wojsko Polskie objęło Westerplatte zgodnie z ustaleniami podjętymi wcześniej na forum Ligi Narodów.
100. rocznica przybycia polskich żołnierzy na Westerplatte
Z tej okazji na terenie Westerplatte odbędą się uroczystości i aktywności edukacyjne zorganizowane przez Muzeum II Wojny Światowej, 16. Żuławski Pułk Logistyczny oraz 13. Dywizjon Trałowców.
Krótki styczniowy dzień miał się z wolna ku końcowi. Ok. godz. 14.00 do nabrzeża Basenu Amunicyjnego przybił trałowiec ORP „Mewa”. Z pokładu zszedł skromny liczebnie oddział wartowniczy: 1 oficer, 4 podoficerów oraz 16 szeregowych. Tak rozpoczęła się historia wojskowej obsady tego newralgicznego terenu. Oddziałem dowodził por. Stefan Konieczny, natomiast całą placówką kmdr. ppor. Ignacy Szaniawski.
Polscy żołnierze zakwaterowali się w budynkach dawnego kurortu. Ze względu na bliskość morza, wszechobecną wilgoć i chłód – warunki służby na Westerplatte były wyjątkowo ciężkie.
Zadaniem placówki była obsługa dostaw materiałów wojennych sprowadzanych do Polski głównie z Francji. W późniejszym czasie obsada Westerplatte osiągnęła przewidziany ustaleniami stan 88 oficerów i żołnierzy. Kilkukrotnie zmieniała się nazwa jednostki. Najpierw „Wojskowe Magazyny Tranzytowe”, potem „Wojskowa Składnica Amunicyjna” i ostatecznie „Wojskowa Składnica Tranzytowa”.
Rocznicowa uroczystość na Westerplatte – program
Poniżej przedstawiamy program rocznicowego wydarzenia:
Na okręcie 13. Dywizjonu Trałowców przypłynie pododdział 16. Żuławskiego Pułku Logistycznego w umundurowaniu z epoki. Nastąpi więc historyczna rekonstrukcja wydarzenia sprzed dokładnie 100 lat.
Godz. 12.00 – Uroczysty apel z udziałem wojskowej asysty honorowej 16. Żuławskiego Pułku Logistycznego – przy Pomniku Obrońców Wybrzeża.
Następnie nastąpi przemarsz na Cmentarz Żołnierzy Wojska Polskiego na Westerplatte – tam odbędzie się złożenie kwiatów i oddanie hołdu poległym.
W ustawionym w pobliżu cmentarza namiocie działać będzie strefa edukacyjna. Muzealnicy zaprezentują znaleziska pozyskane w trakcie prac archeologicznych. Nastąpi też podsumowanie 12 sezonów badawczych na Westerplatte.
Ciekawą atrakcją będzie prezentacja repliki tzw. putiłówki – armaty polowej. Właśnie taka armata wzięła udział w obronie polskiej placówki. Pod dowództwem kpr. Eugeniusza Grabowskiego oddała 28 celnych w większości strzałów i przysporzyła sporych strat niemieckiej stronie.
Tego dnia odbędą się też spacery kuratorskie po terenie Westerplatte oraz na wystawie w Elektrowni – autentycznym obiekcie z końca lat 20-tych ubiegłego stulecia. Konieczne wcześniejsze zapisy na stronie Muzeum II Wojny Światowej.
Wielkie znaczenie Westerplatte
Placówka na Westerplatte stanowiła polską enklawę na terenie Wolnego Miasta Gdańska. Początkowo zabezpieczała przeładunki materiałów wojennych, potem bardziej podkreślała polską obecność na trudnym politycznie terenie.
Niemiecki atak na Westerplatte stanowi jeden z najważniejszych symboli wybuchu II wojny światowej. Polscy żołnierze stawiali opór przez siedem dni, znacznie dłużej od założonych wcześniej dwunastu godzin.
Od kilkunastu lat na terenie półwyspu trwają szeroko zakrojone prace archeologiczne. Przygotowywana jest też nowa aranżacja tej ważnej historycznie przestrzeni. Zakończenie budowy Muzeum Westerplatte jest przewidziane na 2030 rok.
