Muzea

Powrót bursztynowej armaty

InfoGdansk
2 marca, 2026
Niezwykły eksponat w Muzeum Bursztynu. Fot. B. Kentzer. Mat. Muzeum Gdańska.
Zdjęcie: Niezwykły eksponat w Muzeum Bursztynu. Fot. B. Kentzer. Mat. Muzeum Gdańska.

Gdańskie Muzeum Bursztynu pozyskało prawdziwie wystrzałowy eksponat! Bursztynowa armata powstała okolo 1660 roku w Gdańsku. Na świecie zachowały się tylko dwa takie dzieła bursztynniczej sztuki.

Zakup bursztynowej armaty został sfinansowany ze środków własnych Muzeum Gdańska oraz dzięki wsparciu z dotacji.

Kto wykonał bursztynową armatę?

Opisywany model armaty powstał z wykorzystaniem bursztynu i drewna, potem z inicjatywy kolejnych właścicieli dodano złote okucia i zestaw szlachetnych kamieni. Drogocenne dzieło powstało w gdańskim warsztacie bursztynniczym, dlatego informacje podkreślające powrót bursztynowej armaty są jak najbardziej uzasadnione,

Eksponat pojawił się Gdańsku w zeszłym roku i został poddany wszechstronnym badaniom autentyczności. Analizy sporządzili eksperci Muzeum Bursztynu, powstały cztery ekspertyzy z zakresu historii sztuki, sztuki bursztynniczej, gemmologii (dziedzina nauki dotycząca kamieni szlachetnych) oraz badań materiałowych.

Według ekspertów dzieło wykonał Michael Schödelook, który był jednym z najwybitniejszych bursztynników w XVII-wiecznym Gdańsku. Na bursztynowej armacie nie ma sygnatury, ale forma dzieła, technika jego wykonania, stylistyka, wreszcie porównanie z sygnowaną przez tego mistrza armatą z Westpreussisches Landesmuseum w Warendorf – nie zostawiają wątpliwości.

Zobacz też – iPad 11 z Apple Pencil – nowoczesne narzędzie do pracy i nauki

Autorem dzieła jest więc wspomniany wyżej mistrz, w którego dorobku również bursztynowa klepsydra z zegarem zdobiona płaskorzeźbami z kości słoniowej ze zbiorów portugalskiego Museu António Medeiros e Almeida w Lizbonie

Zakup bursztynowej armaty

Bursztynowa armata zdobiła przez prawie dwieście lat kolekcję francuskiej gałęzi rodu Rotschildów. Z polecenia barona Alphonse’a de Rothschilda dzieło zostało dodatkowo ozdobione złotymi okuciami, diamentami i rubinami. W 2000 roku po śmierci baronowej Batshevy de Rothschild eksponat został sprzedany na aukcji w domu Christie’s.

Muzeum Gdańska zakupiło bursztynową armatę w paryskiej Galerii Kugel za kwotę 650 tysięcy euro Zakup został sfinansowany ze środków własnych oraz dotacji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Portu Lotniczego im. Lecha Wałęsy oraz Fundacji Totalizatora Sportowego.

Skarby w Muzeum Bursztynu

Nadmotławskie miasto wzbogaciło się więc o dzieło, które świetnie pasuje do hasła „Gdańsk – Światowa Stolica Bursztynu”.

W gdańskich warsztatach od wielu stuleci powstają wspaniałe dzieła bursztynniczej sztuki. Niektóre z nich można w Muzeum Bursztynu zobaczyć. Bursztynowe szachy Michaela Redlina powstały pod koniec XVII wieku, na świecie zachowały się tylko cztery takie komplety. Chlubą muzealnej placówki jest kabinet Johanna Georga Zernebacha z XVIII stulecia. Na tym nie koniec. W Muzeum Bursztynu zobaczyć można niezwykłą kolekcję inkluzji – fragmentów roślin, a nawet całych owadów i innych organizmów zatopionych w bryłach bałtyckiego bursztynu. Szczególną uwagę przyciągają inkluzje jaszczurki, pająka-ptasznika oraz skorpiona.

Placówka działa w gotyckim Wielkim Młynie – największym zakładzie młyńskim średniowiecznej Europy! Zwiedzanie muzeum nie wiadomo jak i kiedy przenosi w zaczarowany świat bursztynowej historii i sztuki.