Twórczość Alfonsa Łosowskiego na dobre zrosła się z przestrzenią nadmotławskiego miasta. Dzieła artysty są niejako od zawsze obecne na gdańskich placach i ulicach, I zazwyczaj mijane przez mieszkańców i turystów nieświadomych ich ciekawej historii.
Wystawa w Muzeum Uniwersytetu Gdańskiego opowiada o postaci tego artysty oraz oddziałującym do dzisiaj dorobku Alfonsa Łosowskiego.
Alfons Łosowski – rzeźbiarz o kresowym rodowodzie
Alfons Łosowski urodził się w Orkiewiczach koło Nowogródka na terenie dzisiejszej Białorusi. Artystyczne zamiłowania rozwijał na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Podczas okupacji Alfons Łosowski uczestniczył w konspiracji i działał w strukturach AK okręgu wileńskiego. Następnie w składzie pułku zapasowego Wojska Polskiego dotarł do Gdańska i podjął decyzję o późniejszym pozostaniu w zniszczonym mieście.
Miasto rzeczywiście przyciągało przesiedleńców z utraconych ziem wschodnich, o czym przypomina ciekawy pomnik W hołdzie Kresowianom ustawiony w pobliżu dawnego dworca kolejowego Gdańsk-Kłodno.
Alfons Łosowski dołączył do artystów zaangażowanych w odbudowę Gdańska. Od połowy lat pięćdziesiątych prowadził samodzielną działalność artystyczną. Jego pracownia przy ulicy Mariackiej tętniła artystycznym i towarzyskim życiem.
Rzeźbiarz zmarł w 1988 roku i został pochowany na Cmentarzu Centralnym na gdańskim Srebrzysku.
Zasługi Alfonsa Łosowskiego
Artysta zaangażował się w powojenną odbudowę zniszczonego Głównego Miasta. Jego rzeźby, subtelne detale przyozdobiły przestrzeń wielu gdańskich ulic i zaułków. . Szczególnie trudnym wyzwaniem była rekonstrukcja fasady Złotej Kamienicy, której częściowo zachowane okruchy były przez artystę odnajdywane w rumowisku i następnie podczas odbudowy wykorzystywane.
Alfons Łosowski był też zaangażowany w przywrócenie posągu króla Zygmunta Augusta na szczyt ratuszowej wieży.
Jego dzieła do dzisiaj zdobią fragmenty miejskiej przestrzeni. W uruchomionej w 1966 roku fontannie przy ulicy Szerokiej uwagę przyciąga monumentalna rzeźba „Mors”. Natomiast „Marabut” niejako pilnuje głównego wejścia do wiekowego kościoła Mariackiego.
Przy ulicy Pomorskiej zobaczyć można cykl kamiennych posągów, przeniesionych ze skweru przy ulicy św. Ducha. Zasług Alfonsa Łosowskiego można wymienić znacznie więcej, również tych bardziej rodzinnych i życiowych. Jego troskliwej, ale i wymagającej ojcowskiej postawie zawdzięczamy wspaniały dorobek muzyczny syna – Sławomira Łosowskiego, założyciela i lidera zespołu Kombi.
Alfons Łosowski na muzealnej wystawie
Tytuł wystawy udanie nawiązuje do postaci tego nietuzinkowego artysty. Przypomina o jego dorobku, osobowości, wreszcie stałej obecności w gdańskiej przestrzeni.
Kameralną ekspozycję zobaczyć można w Muzeum Uniwersytetu Gdańskiego, działającym przy ulicy Bielańskiej 5.
Prezentowane prace pochodzą ze zbiorów Sławomira Łosowskiego. Wystawa obejmuje między innymi portrety kobiece, abstrakcyjne figury i formy zoomorficzne. Na ekspozycji zobaczyć też można narzędzia twórcy oraz film przybliżający postać rzeźbiarza i oryginalność jego twórczości.
Prezentowaną tematykę poszerzają fotografie dotyczące mistrza i jego artystycznej aktywności.
Przypominanie postaci zasłużonych w powojennej odbudowie szczególnie cieszy i jest bez wątpienia bardzo potrzebne. Bez ich zapału i zaangażowania, przede wszystkim jednak artystycznych uzdolnień – miasto nie przyciągałoby tak wielkiego zainteresowania.
Wystawa „Szczodrość form. Alfons Łosowski” będzie dostępna do 31 października 2026 roku.
