Krańcowo zlokalizowany Hel stanowi jedną z najpopularniejszych polskich miejscowości turystycznych. Do tej niewielkiej miejscowości turyści dojeżdżają koleją, statkami, przede wszystkim jednak w sięgających horyzontu samochodowych karawanach.
Odwiedzających przyciąga niezwykłe połączenie położenia, historii i przyrody tej intrygującej miejscowości.
Hel i współczesna turystyka
Często jednak kończy się na powierzchownym pobycie, bez zgłębiania fascynujących wątków helskiej przyrody i historii. Zatem degustacja smażonej ryby, przejście przez ulicę Wiejską i kupno pluszowej foki na jednym z niezliczonych helskich straganów. Następnie powrót, zazwyczaj w ślimaczym tempie przez zakorkowaną jedyną drogę dojazdową.
Czy można spotkanie z Helem przeżyć inaczej? Jak najbardziej, niezbędne są jednak wcześniejsze merytoryczne przygotowania, przeczytanie książkowego przewodnika, ułożenie koncepcji pobytu. Dzięki takiemu podejściu, wpisanemu w podstawy tak zwanej turystyki poznawczej – nawet najkrótszy pobyt w Helu może nabrać zupełnie innej wartości.
Książka Tryptyk Helski
Z pomocą przychodzi też książka „Tryptyk Helski”, której autor Mirosław Kuklik był dyrektorem Muzeum Rybołówstwa, a od wielu lat działa w Stowarzyszeniu „Przyjaciele Helu”.
Jako autor kilkudziesięciu publikacji o helskiej tematyce jak mało kto jest obeznany z historią i specyfiką tej przyciągającej uwagę miejscowości.
Tom pierwszy Tryptyku Helskiego dotyczy dziejów Helu do 1920 roku. Autor sugestywnie kreśli warunki życia tutejszej ludności, otoczonej surową przyrodą i egzystencjalnie związanej z nieprzewidywalnym morskim żywiołem.
Mirosław Kuklik opisuje historię Helu od czasów książąt pomorskich, przez panowanie Zakonu Krzyżackiego, przynależność do Rzeczypospolitej aż po czasy zaboru pruskiego.
Zobacz też – Jak bezpiecznie i szybko znaleźć partnera B2B? Nowe standardy weryfikacji firm na polskim rynku
Natomiast tom drugi jest w całości poświęcony dziejom dwudziestolecia międzywojennego. W ciągu dwóch dekad Hel doświadczył rozwoju w granicach odbudowanego państwa polskiego, potem dynamika wyraźnie wyhamowała wskutek objęcia miejscowości wojskowymi ograniczeniami.
Wielkim atutem Tryptyku Helskiego jest tematyczne ujęcie różnych aspektów życia helskiej społeczności. Zwłaszcza rozdziały dotyczące rybackiej profesji i tutejszego budownictwa dają czytelnikowi klucz do odczytania śladów przeszłości, ukrytych zazwyczaj w gwarnej, rzadko sprzyjającej skupieniu, współczesności.
Książka przywraca też imienną pamięć o osobach wybitnie zasłużonych w helskiej historii – rybakach, latarnikach, leśnikach, naukowcach i duchownych, bez których dzieje miejscowości mogły się potoczyć zupełnie inaczej.
Natomiast bogata warstwa ikonograficzna z rycinami i fotografiami nie wiadomo jak i kiedy przenosi w życie helskiej społeczności. Czytelnik wręcz czuje się żywym uczestnikiem helskich zmagań z surowością bałtyckiej przyrody.
I właśnie po takiej lekturze współczesne odkrywanie Helu stanie się zapadającą w pamięci przygodą…
Działalność Stowarzyszenia „Przyjaciele Helu”
Książka „Tryptyk Helski” ukazała się staraniem Stowarzyszenia „Przyjaciele Helu”, które działa od 2000 roku i z powodzeniem proponuje ważne dla miasta inicjatywy. Dzięki zaangażowaniu tych pasjonatów powstało na przykład Muzeum Obrony Wybrzeża działające w obiektach dawnej niemieckiej baterii artyleryjskiej „Schleswig-Holstein”. W tym roku wspomniane muzeum obchodzi 20-lecie działania.
W dorobku „Przyjaciół Helu” również przywracanie pamięci osobom zasłużonym w helskiej historii – na przykład kmdr. Zbigniewa Przybyszewskiego, dowódcy baterii im. H. Laskowskiego podczas wojny obronnej 1939 roku.
Stowarzyszenie w znacznym stopniu przyczyniło się do turystycznego rozkwitu helskiej lokalizacji, pasjonaci są jednak świadomi zagrożeń wpisanych w niekontrolowany rozwój turystyki.
