Miejsca

Szafarnia

InfoGdansk
12 listopada, 2026
Szafarnia od strony Starej Motławy.
Zdjęcie: Szafarnia od strony Starej Motławy.

Opisywana ulica prowadzi wzdłuż wschodniego brzegu Nowej Motławy na odcinku od Mostu Stągiewnego do Mostu Kamieniarskiego.

Przez długi czas stanowiła mocno zaniedbany fragment gdańskiego Śródmieścia, z rzadka tylko rozsianymi nawiązaniami do dawniejszych historii. Po zmianach z ostatnich dziesięcioleci Szafarnia ciekawie wpisuje się w turystyczny charakter okolicy.

Szafarnia – krzyżackie zaplecze

Pierwsza gdańska Szafarnia znajdowała się naprzeciwko zamku krzyżackiego i stanowiła gospodarcze zaplecze zakonnej administracji. Na obszarze obecnej Ołowianki wyrosły więc spichlerze na zboże, flandryjskie sukno, sól, skandynawskie żelazo czy też korzenne przyprawy.

Obszar podlegał władzy szafarza zakonnego, czyli urzędnika odpowiedzialnego za skup niezbędnego zaopatrzenia. Z czasem zakonni szafarze coraz częściej wchodzili w paradę obrotnym kupcom gdańskim, co również przyczyniło się do wzrostu antykrzyżackich nastrojów.

Po upadku zakonnego panowania tereny Szafarni przejęło miasto. Przekopanie Kanału na Stępce uczyniło z z tej okolicy wyspę, znaną od stuleci jako Ołowianka.

Szafarnia nad Nową Motławą

Również pod koniec XVI wieku powstała Nowa Motława, która zwiększyła obronność miasta od strony wschodniej i przyczyniła się do dalszego rozwoju portu gdańskiego.

Szafarnia nad Nową Motławą. Zabytkowy spichlerz Nowa Pakowania powstał w połowie XVIII wieku.

Szafarnia nad Nową Motławą. Zabytkowy spichlerz Nowa Pakowania powstał w połowie XVIII wieku.

W połowie XVIII wieku powstał Seepackhof – spichlerz Nowa Pakownia przeznaczony do magazynowania pakowanej drobnicy. Pod koniec tego samego stulecia, już po zaborze Gdańska przez ekspansywne państwo pruskie – w pobliżu wyrósł gmach Dyrekcji Ceł i Akcyzy. W tym obiekcie odbywały się kontrole celne i nieodzowne szacowanie wartości towarów. Wzdłuż Nowej Motławy tętniło życiem dobrze wyposażone nabrzeże z polerami cumowniczymi i urządzeniami przeładunkowymi. Przy tej portowej ulicy wyrosły też kantory i biura armatorów, Okolica przypominała charakterem dawną Szafarnię, tym razem jako gospodarcze i administracyjne zaplecze portu gdańskiego.

Od XIX stulecia ciąg nad Nową Motławą określany był jako Schäferei, czyli właśnie Szafarnia.

Szafarnia w powojennym Gdańsku

Końcowe działania II wojny światowej przyniosły zniszczenie zabudowy Szafarni, przetrwał jednak solidny budynek Nowej Pakowni. Niefortunne tłumaczenie uczyniło na krótko z tej ulicy Owczarnię, potem jednak prawidłowe nazewnictwo wróciło.

Powojenna Szafarnia również stanowiła gospodarcze zaplecze. W Nowej Pakowni znajdowały się magazyny Dagomy – działającej do dzisiaj (w innej lokalizacji) firmy z branży przetwórstwa owocowo-warzywnego. W pobliżu działała też Fabryka Lin, następnie Zakłady Sprzętu Okrętowego. W latach 60-tych ubiegłego stulecia wyrósł biurowiec Hydrosteru – ważnego kooperanta doskonale kojarzonej Stoczni Gdańskiej.

Wzdłuż nabrzeża cumowały też barki, zatem okolica wraz ze zniszczoną Wyspą Spichrzów znacząco różniła się od pobliskiego Głównego Miasta i w obsłudze ruchu turystycznego nie odgrywała większej roli.

Dopiero schyłek zeszłego stulecia przyniósł zapowiedź zmian, dzięki którym Szafarnia zmieniła się z zaniedbanego zaplecza w turystyczną przestrzeń z prawdziwego zdarzenia.

Nie od od razu tak się stało, zmiany wymagały inwestycji i czasu.

Szafarnia w XXI stuleciu

Pierwszą jaskółką – zapowiedzią zmian była budowa Przystani jachtowej „Marina Gdańsk”, której powstanie powiązano z organizacją tysiąclecia dziejów Gdańska.  Obecność żeglarzy ożywiła ten wygasły fragment miejskiej przestrzeni.

Ważną inwestycją stała się adaptacja XVIII-wiecznej Nowej Pakowni do funkcji hotelowych. Działająca w spichlerzu restauracja Brovarnia zaczęła przyciągać turystów, zachęconych złocistym trunkiem z restauracyjnego minibrowaru. W latach 2008-2011 wyrosła też zabudowa Szafarnia Water Front, która nadała tej ulicy czytelną i przyzwoitą wizualnie strukturę. Natomiast w dawnym budynku Hydrosteru powstał Marina Club Hotel Gdańsk Stare Miasto.

Końcowy fragment Szafarni. Za Mostem Kamieniarskim doskonale widoczny Dom pod Murzynkiem z I polowy XVIII wieku.

Końcowy fragment Szafarni. Za Mostem Kamieniarskim doskonale widoczny Dom pod Murzynkiem z I polowy XVIII wieku.

Szafarnia zyskiwała więc na turystycznym znaczeniu, nadal jednak nadmiarowa obecność samochodów ograniczała wykorzystanie jej potencjału. I na to znalazła się rada. Kilka lat temu wzdłuż Szafarni ustawiono kilkadziesiąt beczek, które przyozdobione przez gdańskich muralistów Mariusza Warasa i Marka Looneya Rybowskiego ciekawie nawiązują do przeładunkowych tradycji okolicy. Pomysł z beczkami był różnie komentowany, nietypowa aranżacja spełnia jednak swoje zadanie – zwiększyła się przestrzeń dla pieszych, a ruch samochodowy został skutecznie spowolniony.

Wyprawa wzdłuż Szafarni

Długość opisywanej ulicy wynosi nieco ponad trzysta metrów.. Zatem stosunkowo niewiele, jednak skupienie ciekawych miejsc i zabytków może zaskoczyć niejednego turystę.

Proponowany początek przejścia przy Moście Stągiewnym, po ostatnim remoncie ten obiekt odzyskał funkcjonalność zwodzenia. Idąc wzdłuż Szafarni po lewej stronie widać nowe zabudowania Wyspy Spichrzów, z rzadka poprzetykane wkomponowanymi fragmentami starych magazynów. Na pewno warto zwrócić uwagę na przycumowane jachty, niektóre z nich (s/y Bonawentura, s/y Antica) cieszą się wyjątkowo interesującą historią.

Wspomniany już kilkukrotnie spichlerz Nowa Pakownia działa od prawie dwudziestu lat jako obiekt hotelowy.
Przebieg Szafarni zamyka urokliwy Dom pod Murzynkiem, który swoją intrygującą nazwę zawdzięcza rzeźbie portalowej.

Ulica Szafarnia prowadzi w kierunku Ołowianki, zatem wyspy z oddziałami Narodowego Muzeum Morskiego i Filharmonią Bałtycką. Szafarnia wprowadza więc w jeden z najciekawszych fragmentów historycznego Gdańska.