Współczesny świat bez techniki telewizyjnej? Takie życie jest niemożliwe do wyobrażenia. Przesyłane na odległość obrazy splotły się z codziennym funkcjonowaniem, rozrywką, kwestiami bezpieczeństwa czy techniką wojskową.
Powstanie i rozwój telewizji zawdzięczamy niestrudzonym pionierom, którzy swoimi badaniami i osiągnięciami wkroczyli na wydawałoby się nieosiągalne obszary.
Kim był Paul Nipkow?
Jednym z nich był Paul Nipkow, który urodził się w Lęborku, a na Pomorzu spędził pierwsze dwie dekady swojego życia. W tym wpisie przedstawiamy lęborski Szlak Paula Nipkowa, zatem trasę łączącą miejsca ważne w życiu tego wybitnego uczonego.
Paul Nipkow urodził się w 1860 roku i przeszedł do historii jako „ojciec telewizji”, zasłużony pionier badań nad przesyłem obrazu na odległość.
Przyszły wynalazca ukończył męską Szkołę Obywatelską i progimnazjum w Lęborku, następnie kontynuował edukację w Gimnazjum Królewskim w Wejherowie. W kolejnym etapie studiował fizykę na uniwersytecie im. Fryderyka Wilhelma w Berlinie.
Jeszcze w trakcie nauki w wejherowskiej szkole miał rozpocząć prace nad urządzeniem nazwanym przez siebie elektrycznym teleskopem. Badania kontynuował podczas studiów na berlińskiej uczelni.
Na początku 1884 roku młody (24-letni) Paul Nipkow opatentował urządzenie do przesyłu obrazu na odległość. Elektryczny teleskop był więc gotowy do działania. Urządzenie przeszło do historii jako „tarcza Nipkowa” i zapoczątkowało rozwój tak zwanej telewizji mechanicznej.
Początek szlaku Paula Nipkowa w Lęborku,
Kolejne dekady przyniosły powstanie bardziej rozwojowych technik telewizyjnych, ale o lęborskim wynalazcy nie zapomniano. Paul Nipkow został patronem uruchomionej w Berlinie (1936 rok) stacji telewizyjnej. Uczony otrzymał również tytuł Honorowego Obywatela Miasta Lęborka. Ponadto jego postać upamiętniała nazwa obecnej ulicy Targowej, wcześniej Paul Nipkow Strasse.
Jak działała tarcza Nipkowa?
W jaki sposób wynalazek Paula Nipkowa umożliwiał przesył obrazu na odległość? Przy pomocy obracającej się tarczy z 24 spiralnie ułożonymi otworami następował rozkład obrazu na części składowe. Następnie specjalnie zaprojektowane urządzenie elektryczne rozkładało każdą składową na punkty oddziałujące na fotokomórkę selenową. W zależności od jasności rzutowanego elementu następowało silniejsze lub słabsze przewodzenie elektryczne. Przy stacji odbiorczej działała tarcza obracająca się w tym samym tempie jak tarcza przy nadajniku. Przy pomocy urządzenia elektrycznego następowało złożenie obrazu.
Muzeum w Lęborku – wystawa poświęcona narodzinom telewizji.
Tarcza Nipkowa umożliwiała więc przesył obrazu na zdumiewające współczesnych odległości. Na początku lat 20-tych XX wieku amerykański badacz Charles Francis Jenkins użył tarczy Nipkowa do przesłania obrazu prezydenta USA Warrena Hardinga z Waszyngtonu do Filadelfii, zatem na odległość 200 kilometrów. Potem powiodły się próby przesyłu obrazów ruchomych. Do narodzin telewizji brakowało niewiele….
Narodziny telewizji
Wynalazek urodzonego w Lęborku badacza zapoczątkował tak zwaną telewizję mechaniczną. W tym pierwszym telewizyjnym systemie, określanym też jako telewizja z mechanicznym skanowaniem, w przesyle obrazów niezbędne było zastosowanie kineskopów i projektorów elektromechanicznych.
Z tych możliwości skorzystał szkocki wynalazca John Logie Baird, który w styczniu 1926 roku zaprezentował pierwszy pokaz obrazów w zbudowanym przez siebie telewizorze.
Pokaz szkockiego wynalazcy odbył się przed członkami Royal Institute oraz reporterem „The Times”. John Baird określił swój wynalazek jako „televisor” i o ile nazwa funkcjonuje do dzisiaj, to postać jej twórcy nie jest z tym słowem kojarzona.
Zobacz też – Sierść zwierząt w domu – dlaczego tak trudno ją usunąć z dywanów oraz wykładzin i jak zrobić to skutecznie?
Telewizja mechaniczna była zbyt skomplikowana w obsłudze, wymagała rozbudowanej infrastruktury i z tych powodów nie trafiła pod przysłowiowe strzechy. Znacznie więcej możliwości przypisywano telewizji elektronicznej, której pierwszy pokaz odbył się we wrześniu 1927 roku w San Franscisco.
Szlak Paula Nikowa w Lęborku.
Wynalazek Paula Nipkowa stracił więc na znaczeniu, ale to dzięki niemu dokonał się przełom o wielce rozwojowym potencjale. Urodzony w Lęborku wynalazca dowiódł, że przesył obrazu na odległość jest możliwy. Kolejne pokolenia rozwinęły potencjał tego rewolucyjnego rozwiązania.
Szlak Paula Nipkowa w Lęborku
Szlak poświęcony lęborskiemu wynalazcy został udostępniony 21 sierpnia 2010 roku, zatem w przeddzień 150-tych urodzin Paula Nipkowa.
W miejscach ważnych w życiu naukowca zobaczyć można stylizowane telewizory z opisami zamieszczonymi wewnątrz ekranów.
Telewizor 1. Kamienica przy ul. Młynarskiej 14/15
W tym miejscu w lęborski uczony przyszedł na świat, obecny budynek powstał w 1913 roku. Wewnątrz kamienicy działa Muzeum w Lęborku a jedna z muzealnych sal jest rekonstrukcją berlińskiego gabinetu Paula Nipkowa.
Ekspozycja przypomina też o innych pionierach technik telewizyjnych. Na wystawie zobaczyć można model tarczy Nipkowa, a jednym najciekawszych eksponatów jest działający telewizor „Wisła” – najstarszy seryjnie produkowany polski odbiornik.
Telewizor 2. Szkoła Podstawowa nr 3 – budynek dawnego progimnazjum
Następny przystanek przy ulicy Kossaka 103. Pod tym adresem znajduje się budynek dawnego progimnazjum, do którego uczęszczał przyszły wynalazca. W zabytkowym budynku działa obecnie Szkoła Podstawowa nr 3.
Telewizor 3. Dawna szkoła elementarna
Ten przystanek znajduje się pod adresem ul. Reja 18. W tym miejscu stał budynek szkoły elementarnej, w której młody Paul Nipkow rozpoczął przygodę z edukacją. Budynek nie przetrwał II wojny światowej, obecnie w tym miejscu działa Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy.
Telewizor 4. Stary Browar
W tym ciekawym wizualnie budynku działał browar rodziny Magdalińskich, z której wywodziła się Teresa – matka Paula Nipkowa. Zakład działał pod nazwą Klosterbrauerei (Browar Klasztorny), a po II wojnie światowej jako „Browar Lębork”. Obecnie obiekt pełni funkcje biurowo-handlowo-usługowe.
Telewizor 5. Dawny cmentarz ewangelicki
W tym miejscu zostali pochowani Fryderyk i Teresa – rodzice Paula Nipkowa. Z dawnego cmentarza zachowała się zabytkowa kaplica. Na terenie dawnej nekropolii znajduje się park. im. Mieczysława Michalskiego z między innymi przestrzenią upamiętniającą ofiary zesłań na Syberię.
Telewizor 6. Ulica Targowa
Jeszcze za życia Paul Nipkow został patronem tej ulicy. Zatem wcześniejsza Herman Preister Strasse stała się Paul Nipkow Strasse. Ostatni telewizor na tym lęborskim szlaku znajduje się na bloku przy ul. Targowej 12.
Zobacz też – Jak bezpiecznie i szybko znaleźć partnera B2B? Nowe standardy weryfikacji firm na polskim rynku
Długość trasy wynosi 2800 m. Po drodze warto popatrzeć na inne ciekawe zabytki, których w Lęborku nie brakuje. Wspomniane obiekty łączy Szlak Średniowiecznego Lęborka.
