Każdego roku Jarmark św. Dominika przyciąga ponad milion zwiedzających. Niewielu z nich zdaje sobie sprawę z tradycji targów sięgającej czasów średniowiecza.
Warto więc o jarmarku pisać, przypominać o początkach i znaczeniu tej imprezy w dziejach nadmotławskiego miasta.
799 lat dominikanów w Gdańsku
Początek tej obecnie jednej z największych imprez handlowych w Europie zawdzięczamy dominikanom, którzy pojawili się w Gdańsku już w 1227 roku. Zakonnicy skorzystali wtedy z zaproszenia księcia Świętopełka i objęli murowany kościół św. Mikołaja. Następne lata przyniosły rozkwit klasztoru, przy którym powstała zorganizowana osada. Obecność dominikanów wyraźnie podniosła rangę i znaczenie Gdańska.
W 1260 roku papież Aleksander IV zezwolił gdańskim dominikanom na udzielanie studniowych odpustów w święto założyciela św. Dominika Guzmána. Religijnym uroczystościom mógł towarzyszyć jarmark pod patronatem świętego. Jarmark Dominikański wrósł w historię nadmotławskiego miasta i co roku przyciągał zainteresowanie kupców z całej Europy.
Dominikanie nieprzerwanie trwali w Gdańsku do I połowy XIX stulecia, zatem ponad 600 lat! Zakonnicy wrócili do miasta wiosną 1945 roku i objęli dawną klasztorną świątynię. Z wielkim powodzeniem kontynuują działalność duszpasterską, a o ich kilkusetletniej obecności przypominają ciekawe miejsca i zabytki – między innymi wspomniana świątynia oraz Piwnica Romańska – działająca w strukturach Muzeum Archeologicznego w Gdańsku.
Powojenna reaktywacja Jarmarku św. Dominika nastąpiła w 1972 roku i od tej pory jarmark nieodłącznie splata się z wakacyjnym krajobrazem Gdańska.
Zasługi św. Dominika
Nie samym jarmarkiem żyje człowiek. Warto więc wspomnieć patrona tej przyciągającej uwagę imprezy.
Przyszły święty i założyciel Zakonu Kaznodziejskiego (Ordo Praedicatorum) urodził się w 1171 roku w hiszpańskiej Kastylii.
Święcenia kapłańskie przyjął w wieku dwudziestu pięciu lat. Podczas jednej z misji dyplomatycznych zetknął się z heretyckim odłamem katarów i pogańskimi Połowcami, co zrodziło w nim pragnienie działalności misyjnej. Pierwszy klasztor działający w oparciu o zaproponowaną przez Dominika regułę powstał w 1216 roku w Tuluzie. Rok później papież Honoriusz III wydał bullę powołującą Zakon Kaznodziejski. Św. Dominik zmarł w 1221 roku i został pochowany w Bolonii. Trzynaście lat później został ogłoszony świętym.
Bliskim współpracownikiem św. Dominika był św. Jacek Odrowąż, którego postać upamiętnia nazwa Baszty Jacek.
Dominikanie z bardziej rozumowym podejściem do wiary stali się ważnym filarem kościoła rzymskokatolickiego.
Odpust ku czci św. Dominika
Odpust ku czci św. Dominika odbędzie się 8 sierpnia 2026 roku w kościele św. Mikołaja w Gdańsku. O godzinie 12.00 rozpocznie się uroczysta Eucharystia. Kazanie odpustowe wygłosi ks. kardynał Timothy Radcliffe – dominikanin, który za zgodą papieża Franciszka nosi zakonny habit zamiast kardynalskiej purpury.
Po mszy świętej gdańscy dominikanie zapraszają na poczęstunek na dziedzińcu klasztornym.
