Kolejna wystawa w Zespole Przedbramia ulicy Długiej przybliża postać prof. Adama Smolany – rzeźbiarza zasłużonego w powojennej odbudowie Gdańska.
Artysta był też cenionym pedagogiem, a oddziaływanie jego twórczości daleko wykracza poza lokalne, trójmiejskie granice. Wiele jego prac stanowi ozdobę kolekcji zagranicznych w USA, Niemczech, Włoszech, a nawet w dalekich Egipcie i Syrii.
Adam Smolana – wybitnie zasłużony w odbudowie Gdańska
Adam Smolana urodził się we Lwowie w 1921 roku. Podczas II wojny światowej pracował jako kamieniarz, odbywał też studia pod kierunkiem prof. Mariana Wnuka. Po wojnie, podobnie jak wielu innych twórców, osiadł w Sopocie, gdzie aktywnie uczestniczył w odradzającym się polskim życiu artystycznym.
Jako doświadczony rzeźbiarz-kamieniarz włączył się w dzieło odbudowy Głównego Miasta, niemal doszczętnie zniszczonego w trakcie „wyzwalania” przez Armię Czerwoną. Adam Smolana zaskakiwał znakomitą interpretacją form historycznych, jego dzieła często powstawały na podstawie zaledwie kilku zachowanych okruchów.
Artysta wykonał rzeźby i detale architektoniczne do wystroju ulicy Długiej, Mariackiej, Chlebnickiej i wielu innych.
Adam Smolana pełnił przez kilkanaście lat funkcję prorektora w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych, był również dziekanem Wydziału Rzeźby.
Twórczość Adama Smolany
Jako jedyny artysta z Wybrzeża został zaproszony do prac przy budowie Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej w Warszawie.
Adam Smolana tworzył więc w nurcie socrealistycznej sztuki, co zresztą dotyczyło większości artystów ówczesnej Polski Ludowej. Nie dał się jednak zaszufladkować, bo potem znakomicie odnalazł się w stylu bardziej osobistym, inspirowanym naturą i nowoczesną sztuką.
Adam Smolana fascynował się tatrzańską tematyką, stąd jego zamiłowanie do drewna jako artystycznego tworzywa. Szczególne miejsce w jego twórczości odgrywało studium ludzkiej natury i postaci.. Znakomicie realizował się też w plenerowym nurcie rzeźbiarskiej sztuki, stąd wiele jego prac zobaczyć można w przestrzeni Parku Oliwskiego czy przy Bulwarze Nadmorskim w Gdyni.
Na wystawie w Zespole Przedbramia ulicy Długiej zobaczyć można ważne prace tego artysty. Uwagę przyciągają drewniana rzeźba Eos, Inka z brązu oraz Beduin z gipsu. Przedstawione dzieła i eksponaty układają się w żywą opowieść o życiu i dokonaniach sopockiego twórcy.
Wystawy w Zespole Przedbramia ulicy Długiej
Wspomniany już kilkukrotnie Zespół Przedbramia ulicy Długiej jest wyjątkowym zabytkiem dawnej obronnej architektury. Po przebudowie obiekt służył też jako miejskie więzienie.
Przez prawie 20 lat w tym zabytkowym kompleksie działało Muzeum Bursztynu – oddział Muzeum Gdańska. Placówka została przeniesiona do większej przestrzeni w zabytkowym Wielkim Młynie.
W zwolnionym w ten sposób Zespole Przedbramia ulicy Długiej nadal działa oddział Muzeum Gdańska. W wysokiej Wieży Więziennej prezentowana jest wystawa „Gdańsk piękniejszy niż kiedykolwiek” dotycząca powojennej odbudowy zniszczonego gdańskiego Śródmieścia. Natomiast wystawy czasowe dotyczą bardziej artystycznych i architektonicznych wątków powojennej historii miasta. Taką wystawą była prezentacja postaci i dorobku architekta Wacława Tomaszewskiego, czy też ekspozycja na temat Grunwaldzkiej Dzielnicy Mieszkaniowej.
Wystawa „Adama Smolana i odbudowa Gdańska. Między konwencją a własnym stylem” będzie dostępna do 21 marca 2027 roku.
