W tym roku Gdynia obchodzi 100. rocznicę uzyskania praw miejskich. Zatem miejscowość, która przez wiele wieków działała jako wieś rolno-rybacka – od dokładnie stulecia funkcjonuje w wymagającym miejskim formacie.
Z tej okazji na terenie Gdyni odbyło się wiele imprez i uroczystości, między innymi urodzinowy koncert na Skwerze Kościuszki, Bieg Urodzinowy czy też spektakl muzyczny „Historia Gdyni piosenką pisana”.
100 lat Gdyni na wystawie w Bibliotece Gdańskiej PAN
Dokładna data gdyńskich urodzin przypada 10 lutego. Tego dnia 1920 roku Rada Ministrów wydała rozporządzenie zezwalające gminie wiejskiej Gdynia na przyjęcie ustroju miejskiego.
W szeroko zakrojone obchody stulecia Gdyni włączyła się też Biblioteka Gdańska PAN. Wystawa 100 lat Gdynio! wartko opowiada o fenomenie gdyńskiego rozkwitu.
Gdynia stała się wizytówką odrodzonej Rzeczypospolitej, potwierdzeniem energii i aspiracji młodej polskiej państwowości. Z tego i wielu innych powodów Gdynią interesowali się znakomici artyści i literaci – między innymi malarz Marian Mokwa oraz pisarze Stefan Żeromski i Kornel Makuszyński.
Na wystawie zobaczyć można fotografie, karty pocztowe, grafiki, medale i druki ulotne. Wszystkie razem fascynująco opowiadają o ostatnim, jakże dynamicznym stuleciu gdyńskiej historii.
Uwagę przyciągają morskie eksponaty przypominające o rybackim, następnie portowym punkcie wyjścia miejskiego rozdziału gdyńskiej historii. Twórcy wystawy z wielką uwagą potraktowali też tragiczne odsłony gdyńskich dziejów. Rozbudowana sekcja przypomina o niemieckiej okupacji, wysiedleniach i gehennie kaszubskiej ludności w Lasach Piaśnickich.
Wystawa w gmachu Biblioteki Gdańskiej PAN (ul. Wałowa 24) będzie dostępna do 8 kwietnia 2026 roku.
Gdynia – chluba II Rzeczypospolitej
Rzeczywiście jest o czym opowiadać. Po zakończeniu I wojny światowej w Gdyni mieszkało około tysiąca osób, a na terenie wsi działał jeden telefon. Niespełna dwie dekady później Gdynia stanowiła ponad 100-tysięczne miasto oraz najnowocześniejszy ośrodek portowy w basenie Morza Bałtyckiego.
Dookoła tych historii narosło też sporo mitów i uproszczeń. Z większością z wielką erudycją rozprawił się Grzegorz Piątek, którego książka „Gdynia obiecana” doczekała się wielu prestiżowych nagród i wyróżnień.
W miejskiej historii Gdyni nie brakuje też rozdziałów tragicznych. Takim dramatem były czasy niemieckiej okupacji, kolejnym – zryw robotniczy z grudnia 1970 roku.. O tych wydarzeniach szerzej opowiada wystawa główna w Muzeum Miasta Gdyni (link), którą z wielu powodów warto zobaczyć.
Zobacz też – Sierść zwierząt w domu – dlaczego tak trudno ją usunąć z dywanów oraz wykładzin i jak zrobić to skutecznie?
I na koniec ciekawostka – Gdynia pojawiła się na kartach pisanej historii już w 1253 roku, zatem sześćdziesiąt lat przed stołeczną Warszawą!
