Zabytki

Zakłady Mięsne

InfoGdansk
Marzec 1, 2016
Podziel się
Wypalone Zakłady Mięsne
Zdjęcie: To była jedna z najnowocześniejszych rzeźni w Europie. Fot. Geir Jartveit

Niegdyś produkcyjna wizytówka Gdańska, dzisiaj symbol urzędniczej bezradności i złej jakości regulacji prawnych. Ale po kolei…
Pod koniec XIX stulecia przez Gdańsk przeszła fala modernizacyjnych przemian, lepsze warunki życia przyczyniły się do wzrostu liczby mieszkańców, wzrosło żywnościowe zapotrzebowanie…

Wielki zespół rzeźni miejskiej powstał w latach 1892-94, w tych latach zbudowano nowoczesny zakład, wyposażony w bocznicę kolejową i własne nabrzeże portowe. O nowoczesności zakładu świadczyło funkcjonowanie chłodni, zamrażalni oraz niezależnej wytwórni lodu. Obiekt całkowicie obsługiwał mięsne zapotrzebowanie mieszkańców Gdańska. A było niemałe, wzmianki z lat dwudziestych ubiegłego stulecia mówią o tygodniowych dostawach na poziomie: 2 000 świń, 500 wołów, 600 sztuk drobniejszych zwierząt. Możliwości przerobowe gdańskich zakładów były znacznie większe, warto też wspomnieć o bardzo przyzwoitych (jak na tamte czasy) warunkach sanitarnych prowadzonego uboju.

Zakłady w niezłym stanie przetrwały trudne czasy II wojny światowej, przez kolejne dziesięciolecia mięsna produkcja była kontynuowana. Ciekawą inicjatywę zrealizowano w latach 60-tych ubiegłego stulecia, gdy na tyłach zakładu otwarto kino Związku Zawodowego Pracowników Przemysłu Mięsnego. Obiekt znany jako kino „Piast” był uznawany za najnowocześniejsze kino w Gdańsku, jednak w latach osiemdziesiątych zaniechano w nim kulturalnej działalności. W 1983 roku kompleks Zakładów Mięsnych (22 budynki) jako zwartą całość objęto ochroną konserwatorską.

Zakłady nie sprostały twardym regułom rynkowej gry, w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia ogłoszono ich upadłość. Atrakcyjny teren stał się po pewnym czasie własnością hiszpańskiej firmy LABARO. Z ciekawych planów rewitalizacji nic nie wyszło, zaczęła się za to systematyczna dewastacja obiektów, potem też podpalenia. Zabytkowe zakłady płonęły kilkanaście razy, z listy zabytków wykreślano kolejne całkowicie zniszczone obiekty. Obecnie prawne regulacje z zakresu ochrony zabytków odnoszą się wobec zaledwie czterech budynków, prawdopodobnie tych obiektów i tak nie uda się uratować. Temat smutny, a przecież przykład pobliskiej Elektrociepłowni pokazał, że starym, poindustrialnym obiektom można dać nowe życie.

W 2015 roku pojawiły się plany budowy obiektu hotelowego, być może jakiś fragment tej ciekawej przestrzeni zostanie uratowany.


 

Galeria Zabytkowe Zakłady Mięsne w Gdańsku
InfoGdansk
InfoGdansk – portal gdański z nawiązaniami do historii i turystycznych atrakcji regionu. To przedłużenie przewodnickiej aktywności gdansktur.pl