Książki

Zachować podcień. Zapisane w krajobrazie i pamięci

InfoGdansk
Marzec 24, 2017
Podziel się
Okładka książki Zachować podcień
Zdjęcie: Okładka książki Zachować podcień

Książka stanowi podsumowanie  projektu badawczego prowadzonego w lipcu 2009 roku przez studentów Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej i Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Szeroko zakrojone badania objęły przestrzeń Żuław Malborskich, zatem krainę szerokim łukiem omijaną przez turystów i ich wycieczkowe autokary. Naszym skromnym zdaniem niesłusznie, bo urzekająco płaskie Żuławy to obszar o wielkim bogactwie turystycznym i fascynującym złączeniu przyrody z antropogenicznym przekształceniem.

W żuławskiej krainie odwołania do gotyckiego średniowiecza, czasów Zakonu Krzyżackiego, osadnictwa holenderskiego czy niemieckiego. Coraz bardziej fascynuje proces powojennej wymiany ludności i późniejszej mozolnej budowy nowej tożsamości.

W opracowaniu opis wątków architektonicznych oraz zbliżenie do życia lokalnych społeczności czy nawet poszczególnych osób. To ważne podkreślenie znaczenia najbliższej przestrzeni, bo w takim właśnie otoczeniu największy wpływ na jakość i kierunek naszego życia.
Nie sposób pominąć dokumentacyjnej wartości i emocjonalności poszczególnych wypowiedzi:

„Tam niby była taka rodzina co się Niemcy z Polakami żenili. No może z pięć rodzin. Mężowie byli Niemcy, a żony Polki”.

„Dobrze było. Tak. Myśmy chodzili jedno do drugiej. Tam mieli gospodarstwo, jak już przyszli te Polacy, to my tam poszli do nich robić. Tata to ze wszystkimi się zgodził. I mama. I przychodzili. I wszystko. Dobra ludzie. Jak nie było chleba, to jeden z drugim się podzielił. Dobra ludzie”.

„Jak tu przyjechałam to przepłakałam nie wiem ile czasu, bo tam koło mnie to są piękne strony, jeziora, lasy, piękne, nie tak jak tu, […], później już się człowiek przyzwyczaił, i tak zostało”.

„Bo tu właściwie były całe enklawy, że z jednego regionu przychodziła cała wieś i cała wieś jako taka żyła osobno, a jedna z drugą niekoniecznie”.

które ciekawie podkreślają silny związek mieszkańców z żuławską przestrzenią.

Sporo interesujących informacji w rozdziale o żuławskich autochtonach, jak się okazuje nie wszyscy stąd wyjechali po zakończeniu działań ostatniej wojny.

Książka jest też próbą uchwycenia Żuław odchodzących, bo w wielu miejscach nowoczesność zaciera ślady przeszłości, ale w niektórych te dwa nurty fantastycznie się uzupełniają…

Zachować podcień. Zapisane w krajobrazie i pamięci.
Redakcja: Anna Weronika Brzezińska i Joanna Poczobut
Wydawnictwo Jasne
Gdańsk-Pruszcz Gdański 2010
Stron 212
ISBN 978-83-61508-11-3

InfoGdansk
InfoGdansk – portal gdański z nawiązaniami do historii i turystycznych atrakcji regionu. To przedłużenie przewodnickiej aktywności gdansktur.pl